أبو علي سينا
مقدمه 16
رساله جوديه ( فارسى )
در كتاب شكوك بر جالينوس كه برشتهء تحرير در آورده و بسال 1318 ضمن كتاب « شرح حال و مقام محمّد زكرياى رازى » در صفحهء 247 متن عربى و ترجمهء فارسى آن را نگاشتهايم ذيلا ترجمه فارسى آن را مينگاريم : « در مقدمه كتاب محمّد زكريا از كار خود عذر خواسته و ميگويد مقام » « جالينوس بر هيچ كس پوشيده نيست و ممكن است بعضى از كوتهنظران » « مرا بدين كار ملامت و سرزنش نمايند ولى فيلسوف و حكيم بر من خرده » « نخواهند گرفت بدليل آنكه در حكمت و فلسفه تقليد جايز نيست » « و ميبايست از روى دليل و برهان صحبت و گفتگو به عمل آيد و اگر » « شخصا جالينوس زنده ميبود مرا بدين تأليف ستايش ميكرد » . غير از رازى شيخ الرّئيس بو على سينا و همچنين اهوازى در كتب خود با كمال تعظيم نسبت باستادان و پيشوايان علم طبّ نگاه كردهاند و اين مسأله درجه قدردانى اينان را مىرساند . ب - پس از آنكه پزشكان ايرانى درس استاد را به خوبى فرا گرفتند كم كم بر عقايد و آراء آنان با كمال احترام ايراداتى نموده و بدون اينكه نسبت باستادان بىاحترامى كنند اين ايرادات را با كمال انضباط و بهترين وجه در كتب خود بيان داشتند و اين مطلب از مطالعهء جميع كتب پزشكان ايرانى برمىآيد و بدين مناسبت بايد گفت كه شاگردان بقراط و جالينوس از استادانشان مجزّى شدهاند بطورى كه بسيارى از علماء و مورّخين مغرب زمين نيز بدين گفته معتقدند كه شاگردان كتب بقراط و جالينوس بواسطه هوش سرشار و نبوغ و تتبّعات زياد از استادان جدا شده و مستغنى از آنها گرديدهاند .